ග්රීක දේව කතාවල සියුස් කියන්නේ දෙවියන්ගේ නායකයා . එයාට ඕන වෙනවා මනුස්ස ලෝකෙට කාන්තාවක් යවන්න , ඉතින් ඒක එයා බාර දෙනවා හෙපිස්ටස්ට . හෙපිස්ටස් මැටිවලින් කාන්තා රුපයක් හදල බාර දෙනවා සියුස්ට . සියුස් එකේ නහයට පිඹලා පණ දීලා පැන්ඩෝරා කියලා නමකුත් දෙනවා තමන්ගේ දුව හැටියට.
පැන්ඩෝරා මනුස්ස ලෝකෙට එන්නේ පොඩි පෙට්ටියකුත් අරගන හැබැයි ඒක කවදාවත් අරින්නේ නෑ කියලා පොරොන්දුවකුත් පැන්ඩෝරාගෙන් අරගන.
මනුස්ස ලෝකෙදි පැන්ඩෝරා ගේ ස්වාමි පුරුෂයා උනේ එපිමෙතියස්.
එත් සියුස්ගේ බලාපොරොත්තුව මේක කොහොම හරි ඇරවන්න ,පැන්ඩෝරා මගින් නෙවෙයි එයාගේ ස්වාමි පුර්ෂයා මගින්. මොකද සියුස්ට පොඩි ඇරියස් එකක් තිබුන මිනිහගේ සහෝදරයත් එක්ක එකියන්නේ ප්රෝමිතියස් එයා තමයි දෙවියලොකෙන් ගින්දර හොරකම් කරලා මනුස්ස ලෝකෙට අරන්ගිහිපු කෙනා.
අර පෙට්ටියේ යතුර දීල තිබුනේ එපිමෙතියස්ට , හැබැයි මිනිහට ඕක අරින්න කිසිම උවමනාවක් තිබුනේ නෑ. ඒ උනාට පැන්ඩෝරා කොයිවෙලෙත් ඇවිටිලි කරා එපිමෙතියස්ට පෙට්ටිය ඇරලා බලන්න. බැරිම තැන මිනිහා නැති වෙලාවක පැන්ඩෝරා යතුර හොරකම් කරගන පෙට්ටිය ඇරලා බැලුවා. ඊට පස්සේ උනේ මොකද කියලා සමහරු නම් දන්නවා .ඊට කලින් මන් කියන්න හදන්නේ අපේ පෙළ දහමේ තියන මිට සමාන සිද්ධි දෙකක් ගැන.
පලවෙනි එක තමයි අග්ගඤ්ඤ සුත්ර දේශනාවේ තියන ආහාරයේ රසය අඩු වෙන්න හේතු වුන කතාව. ලෝක ආරම්භයේදී සත්වයින්ට ආහාර වලට කිසිම මහන්සියක් වෙන්න උවමනාවක් තිබුනේ නෑ ස්වයං ජාත හැල් ඉබේ පහල උනා. සියලු රස ගුණ වලින් යුක්ත වෙලා තිබුනා ඒවා අඩුම ගානේ පොත්තක්වත් තිබුනේ නෑ .කිසිම දෙයක් එක්ක කවලම් කරන්න ඕන උනෙත් නෑ කෑමට ගන්න. මේ කාලේදී ස්ත්රී පුරුෂ එකට ජිවත් වුන නිසා ස්ත්රීන්ට ප්රශ්නයක් උනා පුරුෂයින් උදේ හවස ආහාර අරගන එන්න එලියට යන එක. ඒක නිසා ඉල්ලීමක් කරා දවසේ ආහාර එක වර අරගන එන්න කියලා වැඩි වෙලාවක් එකට ඉන්න බලාපොරොත්තුවෙන් මේක පිලිගත්ට පුරුෂයෝ ඒ විදියට වැඩිපුර ටිකකුත් ආහාර විදියට අරගන එන්න පුරුදු උනා. තව ටික කාලෙකදී දවස් කීපෙකට ඇතිවෙන්න එක සැරේ ගෙනිච්චොත් වැඩි වෙලාවක් එක සිටීමට පුළුවන් කියල හිතුන. මේ විදියට දුෂ්යතාවය වැඩි උනා සත්වයින්ගේ හිත් තුල. වැඩි වෙලාවක් පංච කාම ආස්වාදය විඳීමේ අරමුණෙන් අනුන් වෙනුවෙන් පහල වෙච්ච ආහාරත් තමන් තන්හාවෙන් රැස්කරගන්න හිතපු නිසා ස්වයං ජාත හැල් නැවත පහල වීම අඩු උනා. ආහාරය පොත්තකින් වැහුනා රසය අඩු උනා කියල සුත්ර දේශනාවේ සඳහන් වෙනවා.
දෙවෙනි සිද්ධිය ඔක්කාස කියන සක්විති රජ්ජුරුවොන්ගේ කාලේදී ,රජ්ජුරුවෝ බමුණන්ට දානයක් දීපු වෙලාවක එතන තිබුන පස්ගෝ රස ඒ කියන්නේ කිරි, දී කිරි, මෝරු ,වෙඬරු ,එළඟි තෙල් . ආහාරයට ගත්ත බමුණන්ට හිතුනලු මේවා මෙච්චර රසනම් මේ ඔක්කොම දෙන ගවයාගේ මස් කොච්චර රස ඇතිද කියල. එච්චර කල් ලෝකේ මස් ආහාරයට ගන්න සිරිතක් තිබිලා නෑ. ඒවගේම සියලු මිනිසුනට ලෙඩ රෝග කියල දෙයකුත් තිබිලා නෑ ඒ වෙනකම්.
ඉතින් මේ ගව මස් රස බලන්න බමුණෝ රජ්ජුරුවන්ව රැවට්ටුවා , කොහොමද මාලිගාවේ ඉන්න මංගල ගවයා මරලා ඒ මස් දානයක් දුන්නොත් රටට මහා වාසනාවක් පහල වෙනවා කියලා.
මේ උප්පරවැට්ටියට අහු උන රජතුමාත් එහෙම කරන්න නියෝග කරා. මේ කරපු දුෂ්යය ක්රියාව නිසා එදා ඉඳල මිනිසුන්ට ලෙඩ රෝග වසංගත ව්යාධි වලට ගොදුරු වෙන්න සිද්ධ උනා කියලා පෙළ දහමේ සඳහන් වෙනවා.
දැන් බලමු අර පැන්ඩෝරා ගේ පෙට්ටිය ඇරියට පස්සේ මොකද උනේ කියල. පෙට්ටිය ඇරියගමන් එකේ ඇතුලේ ඉඳල පුංචි පුංචි සත්තු වගයක් පියඹලා ගියා එලියට. ඒ තමයි සියුස් විසින් හිර කරලා තිබුන මිනිස්සුන්ගේ දුක් වේදනා කරදර ලෙඩ රෝග. එයින් පස්සේ මිනිස්සුන්ට ඒ සියලු දේවල් වලට ගොදුරු වෙන්න සිද්ධ උනාලු. හැබැයි එකක් අර පෙට්ටියේ ඇතුලේ ඉතුරු උනා කියනවා ඒ තමයි බලාපොරොත්තුව . දැන් අර දුක් වේදනා කරදර ලෙඩ රෝග ඔක්කොටම මුණ දෙන මිනිස්සු ජිවත් වෙන්නේ එක හේතුවක් නිසා ඒ ඉතුරුවෙච්ච බලාපොරොත්තුව නිසා.
මේ කතා තුනෙන්ම කියවෙන්නේ එකම සිද්ධාන්තයක් , තන්හාව එහෙමත් නැත්තම් ආශාව නිසා මිනිස්සු දුෂ්යත්වයට පත් වෙලා දුක්ඛ දෝමනස්ස සෝක පරිදේව ව්යාධි මරණ වලට ගොදුරු උනා කියන එක.
එතකොට මොකක්ද මේ ඇත්තටම ,පටිච්ච සමුප්පාදය ,
තන්හාව නිසයි මෙහෙම උනේ
තණ්හා පච්චයා උපාදාන ,
උප ආදාන ඒ කියන්නේ ආසන්නයට ඇදී සිටිනවා කියන එක . හිතේ තන්හාව හට ගත්තම එක ඉෂ්ඨ කරගන්න කිසියම් පෙර නොසිටි තත්වයකට හිත ඇදිල යනවා. අරමුණ ඉෂ්ඨ කරගන්න මනස පොළොඹ වන්නේ උපාදානය. වෙන දෙයක් ගැන හිතන්න ඉඩ දෙන්නේ නෑ. තණ්හා වෙච්ච දේටම සිත ඇදල තියාගන්නවා. පැන්ඩෝරා ට පෙට්ටිය අරිනකම් වෙන කොච්චර දේවල් ලෝකේ විඳින්න තිබුනත් ඉවසිල්ලක් නෑ සිත් එකටම ඇදිලා තිබුනේ. බමුණන්ට රාජ භෝජන කොච්චර තිබුනත් ගව මස් රසට හිත ඇදිල තිබුනේ. සත්වයින් කාම පහසට හිත ඇදිල තිබුනේ , පෙනුනේ නෑ වැඩිපුර ආහාර රැස්කරන එකේ අසාධාරණය.
ඊළගට උපාදාන පච්චයා බවෝ
බව කියන්නේ මොකක්ද. පැන්ඩෝරා තන්හාව උපාදාන කරගත් නිසා සොරබවට පත් උනා , බමුණෝ පස්ගෝ රසය උපාදාන කරගත් නිසා වංචාකාරී බවට පත් උනා .අසාධාරණ විදියට වැඩිපුර ආහාර රැස්කරගත්ත සත්වයෝ තන්හාව උපාදාන කරගත් නිසා සොරබව වංචාකාරී බව දෙකටම පත් උනා.
බව පච්චයා ජාති
එතකොට මේ සියලු දෙනා තමන් කලින් හිටපු ජාතියේ අය නෙවෙයි තව දුරටත් . සොර වංචාකාරී ජාතියේ අය. අලුත් ජාතියේ කෙනෙක් බවට පත් උනා.
ජාති පච්චයා ජරා මරණ සෝක පරිදේව
ඊළගට මේ අලුත් ජාතිය නිසා මොකද උනේ මරණය හෝ මරණය සමාන දුකකට පත් වෙන්න සිද්ධවුණා
එතකොට පටිච්ච සමුප්පාදයේ ඉතුරු ටික.
තන්හාව ඇති උනේ කොහොමද
වේදනා පච්චයා තන්හා
විඳීමක් එහෙම නැත්තම් වීමක් දැනවීම නිසා තමයි තන්හාව හට ගත්තේ. පැන්ඩෝරා ට තිබුනා පෙට්ටියේ ඇරියොත් මොකද වෙන්නේ කියල විඳගැනීමේ උවමනාවක්. බමුණන්ට තිබුනා ගව මස් රසය විඳීමේ උවමනාවක්. සත්වයින්ට තිබුන වැඩිපුර කාම රසය විඳීමේ උවමනාවක්. එක නිසා ඒ ඒ තැන් වල හා උනා තන්හා උනා.
වේදනාව හටගත්තේ මොකක් නිසාද
ඵස්ස පච්චයා වේදනා
ස්පර්ශය නිසයි වේදනාව හට ගන්නේ.
පැන්ඩෝරා හේ සිතට ස්පර්ශ වෙලා තිබුනේ සියුස් දීපු අවවාදය එකනිසයි මේක කොහොම හරි ඇරලා බලන්න ඕන උනේ , බමුණන්ට පස්ගෝ රස දිවට ස්පර්ශ උන නිසා තමයි මස් රස බැලීමේ තන්හාව හට ගත්තේ. සත්වයින්ගේ කයට කාම පහස ස්පර්ශ උන නිසයි වැඩිපුර ආහාර රැස් කරන්න තන්හා උනේ.
ස්පර්ශය හට ගත්තේ කොහොමද.
සලායතන පච්චයා ඵස්සෝ
ආයතන හය නිසයි ස්පර්ශය දැනුනේ.
ඇස දිව කණ නාසය මනස ශරීරය ඔය ටික නිසයි ස්පර්ශ උනේ. හැබැයි ඉන්ද්රිය හය තිබුනටම ඒවා ආයතන වෙන්නේ නෑ . ආයසතාන එහෙම නැත්තම් එකතු කරන තැනක් උනොත් විතරයි ඒවා ආයතන බවට පත් වෙන්නේ. මොනවද එකතු කරන්නේ. මන වඩන රූප, මන වඩන රස ,මන වඩන ශබ්ද ,මන වඩන ඝන්ධ , මන වඩන පහස ,මන වඩන ධර්ම .
සලායතන කොහොමද හට ගත්තේ
නාමරූප පච්චයා සලායතන.
හිතට යමක් ඉෂ්ඨ කරගන්න බලාපොරොත්තුවක් ලැබුනම ඒක සාක්ෂාත් කරගන්න අවශ්යය ක්රමෝපායන් ඉබේම පහල වෙනවා. එකට සම්බන්ධ කරගන්න ඕන පුද්ගලයින් මතක් වෙනවා, බලාපොරොත්තුව ඉෂ්ඨ උනාම කරන කියන කියන දේවල් පිලිබඳ සිතිවිලි පහල වෙනවා, රූප වේදනා සංඥා සංකාර කියන්නේ ඔය ටික තමයි. ඔය හිතට බහින සිතිවිලි තමයි ඉන්ද්රිය විදියට තිබුන ඇස කන නාසය දිව මන ශරීරය ආයතන බවට පත් කරන්නේ.
පැන්ඩෝරා ට පෙට්ටිය ඇරලා බලන්න යතුර හොරකම් කරන්නේ ඕන කියන සංඥා ව හිතට ආවා. බමුණන්ට මස් රස බලන්න රජතුමා සම්බන්ධ කරගන්න ඕන කියන සංඥාව ආවා. රජතුමාව රවට්ටන්න ක්රියා කරා , සංකාර , මස් රස පිලිබඳ මනසින් වින්දනය කරා, වේදනා.
එතකොට නාමරූප හටගත්තේ කොහොමද
විඤ්ඤාන පච්චයා නාමරූප
විඤ්ඤාන කියන්නේ කිලිටි ගැන් වුන චිත්තය , වතුර එකක් නම් චිත්තය කිරි තේ එකක් කියන්නේ විඤ්ඤානය. වතුරට කහට සීනි , කිරි කියන භාහිර ද්රව්ය එකතු වෙලා අව පැහැ ගැන්විලා තියෙන්නේ. ප්රබාස්වර වුනු චිත්තය ,මනෝ ,මනායතන , හදයං පංඩරන්... කියලා
ටික ටික පරිවර්තනය වෙලා දුෂ්ය වෙලා අවසානේ විඤ්ඤානය බවට පත් වෙන්නේ. වතුර තිබුන වීදුරුවේ පතුල හොදින් පෙනුනා වගේ චිත්ත ස්වාභාවයේදී ලෝකය මනාව දකිනවා. කිරි තේ එකේ පතුල පෙනෙන්නේ නෑ වගේ විඤ්ඤානය බවට පත් උන සිතට ලෝකය විනිවිද දකින්න බැහැ . එවැනි සිතකින් දෙන තීරණ නිවැරදි වෙන්නේ නැහැ.
පැන්ඩෝරා හිතුවේ පෙට්ටියේ මහා වටිනා දෙයක් ඇති කියලා, තාත්තා දුන්න අවවාදය අමතක උනා . බමුණන්ට හිතුනා පස්ගෝරස වලට වඩා ගව මස් රසයක් ඇති කියල. සත්වයෝ හිතුවා අන් අයගේ ආහාර හොරා ගන්නවට වඩා තමන්ගේ කම් සැප විඳීම වැදගත් කියල. එක තමයි විඤ්ඤානයේ ස්වභාවය.
එතකොට විඤ්ඤාන හටගත්තේ කොහොමද
සංකාර පච්චයා විඤ්ඤානය.
සං + කාර කාර කියන්නේ ක්රියා සං කියන්නේ මොකක්ද , එකතු වූ දෙයකට සං කියන්නේ.
සං +ඛයා =එකතු වීම ක්ෂය කිරීම.
සං +සරණය = සරි සැරීම් වල එකතුව.
සං +වාද = වාදයන්ගේ එකතුව
සං +සර්ග = කොටස් එකතු කිරීම.
මේ උදාහරණ වලින් යම් තාක් දුරකට වැටහේවි සං කියන්නේ එකතුවට නැත්තම් එකතු වූ දෙයකට කියලා.
එතකොට යමක් එකතු කිරීමට කරන ක්රියා කාරකම් සංකාර කියනවා.
පැන්ඩෝරා තමන්ට ලැබුණු පෙට්ටිය වටිනා දෙයක් ඇති බව හිතලා මේක ඇරලා බලන්න ඕනා කියල ඒ ගැන හිතුවා ක්රියා කරා. බමුණන් තමන් විඳපු පස්ගෝරස වලට වඩා රස දේවල් ඇති බව හිතුවා , ඒගැන සාකච්චා කරා, සත්වයෝ තමන්ට වැඩි වෙලාවක් කාම ආස්වාදය ලබා ගන්න ක්රම පිලිබඳ හිතුවා සාකච්චා කරා . මේ හිතපු කියපු කරපු දේවල් තමයි සංකාර කියන්නේ.
සංකාර කොහොමද හටගත්තේ
අවිජ්ජා පච්චයා සංකාරා
අවිද්යාව නිසා තමයි සත්වයෝ සංකාර කරන්නේ . අවිද්යාව කියන්නේ නොදැනීම , මොකක් නොදැනීමද , ලෝකය අසාර නොවටිනා දෙයක් බව නොදැනීම.
පැන්ඩෝරා හිතුවා පෙට්ටිය මහා වටිනා දෙයක් කියල. බමුණෝ හිතුවා රස කියන්නේ මහා වටිනා දෙයක් කියලා . සත්වයෝ හිතුවා කම් සැප මහා වටිනා දෙයක් කියලා.
මේ අවිද්යා සහගත සිතුවිල්ලෙන් දුන්න තීරණේ නිසා අවසානයේ උරුම උනේ මරණය හෝ ඊට සමාන දුකක්.
No comments:
Post a Comment